سرطان رحم، به ویژه سرطان دهانه رحم یکی از شایعترین و در عین حال قابل پیشگیریترین سرطانها در میان زنان سراسر جهان محسوب میشود. با وجود پیشرفتهای چشمگیر در علوم پزشکی، توسعه روشهای غربالگری موثر این بیماری همچنان به عنوان یک چالش مهم سلامت جهانی باقی مانده است. همه چیز در مورد سرطان رحم نه تنها شامل آشنایی با عوامل خطر و مکانیسمهای بیماری زا است؛ بلکه درک عمیق از علائم هشدار دهنده سرطان دهانه رحم را نیز در برمیگیرد. این علائم که گاه میتوانند بسیار ظریف و پنهان باشند که کلید تشخیص زود هنگام بیماری محسوب میشود.
سرطان رحم چیست؟
سرطان رحم به بیماریای میگویند که در آن سلولهای غیر طبیعی به صورت کنترل نشده در بافت رحم رشد میکنند. رحم اندامی حیاتی در دستگاه تناسلی زنان است که بروز اختلال در سلولهای آن میتواند سلامت عمومی و باروری را تحت تاثیر قرار دهد. شایعترین نوع این بیماری، سرطان آندومتر از لایه داخلی رحم است؛ که بیشتر در زنان میانسال و یائسه دیده میشود.
برای درک بهتر این بیماری لازم است همه چیز در مورد سرطان رحم را بدانیم، از علل ایجاد آن، تغییرات هورمونی، اضافه وزن، سابقه خانوادگی، خونریزی غیر طبیعی، درد لگنی، تغییر در الگوی قاعدگی از مواردی هستند که تشخیص به موقع ان موجب درمان سریع میشود.
تفاوت سرطان رحم با سرطان دهانه رحم چیست؟
سرطان رحم و سرطان دهانه رحم اگرچه هر دو مربوط به دستگاه تناسلی زنان است، اما از نظر محل درگیری علت ایجاد و روشهای پیشگیری با یکدیگر تفاوت دارند. سرطان رحم معمولا از لایه داخلی رحم (آندومتر) شروع میشود و بیشتر با عوامل هورمونی، چاقی، سن بالا ارتباط دارد؛ در حالی که سرطان دهانه رحم در قسمت پایینی رحم یعنی دهانه رحم ایجاده شده و علت آن عفونت با ویروس HPV میباشد.
۱۰ علائم هشدار دهنده سرطان دهانه رحم
علائم هشدار دهنده سرطان دهانه رحم معمولا در مراحل اولیه خفیف یا حتی نامحسوس هستند، به همین دلیل آگاهی از آنها اهمیت زیادی دارد. از مهمترین علائم میتوان به خونریزی غیرطبیعی مانند خونریزی بعد از رابطه جنسی، بین دوره قاعدگی یا پساقاعدگی (یائسگی) اشاره کرد.
ترشحات غیر عادی واژن که ممکن است بدبو، آبکی یا همراه با خون باشد نیز از دیگر نشانههای مهم محسوب میشوند. درد در ناحیه لگن، احساس ناراحتی هنگام رابطه جنسی و درد مداوم در ناحیه کمر یا پایین شکم میتواند از علائم هشدار دهنده سرطان دهانه رحم باشد. تمامی نشانه سرطان رحم در ادامه نوشته شده است و با ویزیت پزشک در منزل شیراز قابل تشخیص است.
- خونریزی بعد از یائسگی (حتی یکبار هم مهم است)
- خونریزی غیرطبیعی بین دو پریود
- پریودهای خیلی سنگین یا طولانیتر از معمول
- لکهبینی یا خونریزی بعد از رابطه جنسی
- ترشحات غیرعادی واژن (آبکی، خونی، بدبو یا جدید و غیرمعمول)
- درد یا فشار در لگن/زیر شکم که ادامهدار باشد
- درد هنگام رابطه جنسی (بهخصوص اگر جدید و مداوم باشد)
- کاهش وزن بیدلیل یا بیاشتهاییِ جدید
- خستگی شدید یا کمخونی (گاهی بهعلت خونریزیهای مخفی/مکرر)
- تغییرات ادراری یا رودهای (مثل تکرر ادرار، احساس فشار به مثانه، یبوست جدید) بهخصوص اگر همراه علائم بالا باشد
از کجا بفهمیم سرطان رحم داریم؟
برای اینکه بفهمیم آیا به سرطان رحم مبتلا هستیم تمرکز اصلی باید بعد از دیدن علائم ظاهری بیشتر روی روشهای تشخیص پزشکی باشد. پزشک معمولا روند تشخیص را با معاینه تخصصی زنان آغاز میکند و در صورت مشکوک بودن بررسی دقیقتری انجام میدهد. مهم ترین روش تشخیص نمونهبرداری از آندومتر و همچنین سونوگرافی ترانس واژینال برای اندازهگیری ضخامت دیواره رحم است.
در برخی موارد از MRI یا سیتیاسکن برای بررسی میزان گسترش بیماری استفاده میگردد. تشخیص نهایی تنها از بررسی نتایج این آزمایشها امکان پذیر میباشد. در واقع دانستن این مراحل کمک میکند تصویر روشنی از همه چیز در مورد سرطان رحم و راههای شناسایی دقیق آن داشته باشیم.
برای ویزیت ماما در منزل شیراز کلیک کنید.
آیا سرطان رحم خطرناک است؟
بله سرطان رحم میتواند بیماری خطرناکی باشد اما، میزان خطر آن به زمان تشخیص و شروع درمان بستگی دارد. اگر این سرطان در مراحل اولیه شناسایی شود در بسیاری از موارد با جراحی و درمانهای تکمیلی به طور کامل قابل کنترل و حتی درمان است. اما در صورت تشخیص دیر هنگام، شاید بیماری به بافتهای اطراف یا اندامهای دیگر گسترش پیدا کند و روند درمان پیچیدهتر شود. به همین دلیل توجه به علائم هشدار دهنده، انجام معاینات منظم، نقش مهمی در بهبودی فرد دارد.
علائم سرطان رحم خوش خیم چیست؟
اصطلاح سرطان رحم خوش خیم از نظر پزشکی دقیق نیست، زیرا تومورها یا خوش خیم یا بدخیم هستند. با این حال معمولا منظور از این عبارت تودهها یا بیماریهای خوش خیم رحم مانند فیبروم یا پولیپ است. داشتن خونریزی طولانی مدت، درد قاعدگی، بزرگ شدن شکم از علائم سرطان خوش خیم میباشد.
علائم سرطان رحم در زنان جوان
سرطان رحم در زنان جوان شیوع کمتری دارد اما، مهم ترین علائم در این گروه سنی شامل بینظمی در قاعدگی، خونریزی بین دورهها، خونریزی شدیدتر از حد معمول، درد لگنی مشکل باردار شدن است که با مشکلات هورمونی گاهی اشتباه گرفته میشود؛ بنابران پیگیری پزشکی در صورت تداوم علائم اهمیت زیادی دارد؛ به خصوص برای دانستن اینکه چه کسانی در معرض سرطان رحم هستند.
علائم سرطان رحم بعد از یائسگی
بارزترین علامت سرطان رحم بعد از یائسگی هر نوع خونریزی واژینال است. حتی لکه بینی پس از یائسگی باید جدی گرفته شود. از دیگر علائم میتوان به درد لگن، ترشحات غیر طبیعی واژن، کاهش وزن بیدلیل و احساس فشار در پایین شکم اشاره کرد. تشخیص سرطان رحم در این سنین زودتر انجام میشود زیرا خونریزی پس از یائسگی هشداردهنده میباشد.
آشنایی با علائم سرطان رحم بدخیم
آشنایی با علائم سرطان رحم بدخیم به این معناست که به نشانههایی توجه کنیم که کمتر به آنها دقت میشود. تغییر ناگهانی در الگوی ترشحات واژن بدون عفونت، احساس پری یا نفخ مداوم در ناحیه شکم، تکرر ادرار به دلیل فشار رحم بر مثانه و درد هنگام نشستن طولانی مدت میتواند از نشانههای هشدار دهنده باشد. همچنین ضعف عمومی بدن، کمخونی بدون علت مشخص، احساس درد در ناحیه ران یا کمر در برخی افراد دیده میشود. مشاهده این علائم نیاز به بررسی فوری پزشک و مراقبت با پرستار خصوصی درمنزل شیراز دارد.
علت سرطان رحم چیست؟
سرطان رحم زمانی ایجاد میگردد که سلولهای دیواره داخلی رحم به دلیل برخی عوامل دچار رشد غیرطبیعی شود. مهمترین علت زمینهای این بیماری، برهم خوردن تعادل هورمونی به ویژه افزایش طولانی مدت هورمون استروژن بدون تعادل با پروژسترون است. این وضعیت میتواند باعث ضخیم شدن بیش از حد آندومتر و در نهایت تغییرات سرطانی را ایجاد کند.
عوامل دیگری نیز در بروز سرطان رحم نقش دارند؛ از جمله چاقی، دیابت، فشار خون بالا، یائسگی دیررس، شروع زودهنگام قاعدگی، نداشتن بارداری، سابقه خانوادگی سرطانهای زنان و مصرف طولانی مدت برخی داروهای هورمونی است. همچنین افزایس سن هم بی تاثیر نیست، زیرا این سرطان بیشتر در زنان بالای ۴۰ سال میباشد.
چه کسانی در معرض سرطان رحم هستند؟
در پاسخ به این سوال که چه کاسنی در معرض سرطان رحم هستن باید گفت که، زنان ۴۰ تا ۵۰ ساله بیشتر بیش از دیگر گروهها در معرض خطر ابتلا به سرطان رحم قرار دارند؛ علاوه بر این تجربه استرسهای شدید، فشارهای طولانی مدت، غم یا ناراحتیهای روحی میتواند سیستم ایمنی را تحت تاثیر قرار دهد. زنانی که تغییرات ناگهانی در سبک زندگی، تغذیه یا عادات روزمره داشتهاند بهتر است مراقب سلامت رحم خود باشند.
طول عمر بیماران سرطان رحم چه قدر است؟
طول عمر بیماران سرطان رحم بستگی زیادی به مرحله تشخیص بیماری دارد. اگر سرطان رحم در مراحل اولیه و هنگام محدود بودن به لایه داخلی رحم تشخیص داده شود، بیماران معمولا میتوانند بیش از ۱۰ تا ۱۵ سال زندگی با کیفیت داشته باشند و همچنین نرخ بقا به مدت ۵ سال حدود ۹۰ درصد بیشتر میگردد.
اگر سرطان به بافتهای اطراف یا سایر اندامها گسترش یافته باشد طول عمر کاهش مییابد؛ به همین دلیل میانگین زندگی فرد معمولا ۵ تا ۸ سال است که بستگی به پاسخ درمان و وضعیت عمومی بیمار دارد. در مواردی که سرطان بسیار پیشرفته باشد طول عمر کمتر از ۳ سال میشود اما در صورتی که درمان حمایتی باشد کیفیت زندگی را بهبود میبخشد.
تشخیص سرطان رحم چگونه است؟
تشخیص سرطان رحم یک فرآیند مرحله به مرحله است که با بررسی علائم بالینی آغاز میشود و با آزمایشهای تخصصی ادامه پیدا میکند. پزشک ابتدا شرح حال دقیق از بیمار میگیرد و به علائمی مانند خونریزی غیر طبیعی، درد لگن یا تغییرات قاعدگی توجه میکند؛ سپس معاینه تخصصی زنان انجام میگیرد. در صورت مشکوک بودن، از روشهای تصویربرداری و آزمایشگاهی برای تایید یا رد بیماری استفاده شود. تشخیص زود هنگام نقش بسیار مهمی در موفقیت درمان و افزایش طول عمر بیماران سرطان رحم دارد.
لیست آزمایشهای تشخیص سرطان رحم
برای تشخیص سرطان رحم پزشک از معاینات و آزمایشهای تخصصی استفاده میکند. مهمترین آزمایشها عبارتاند از:
- معاینه تخصصی زنان برای بررسی وضعیت رحم و علائم غیرطبیعی
- سونوگرافی ترانسواژینال جهت اندازهگیری ضخامت آندومتر و شناسایی تغییرات مشکوک
- نمونهبرداری از آندومتر ترکیبی (بیوپسی رحم) که دقیقترین روش تشخیص سرطان رحم محسوب میشود.
- هیستروسکوپی برای مشاهده مستقیم داخل رحم و برداشت نمونه از نواحی مشکوک
- MRI یا سیتیاسکن جهت بررسی میزان گسترش بیماری به بافتها
- آزمایش پاتولوژی برای بررسی سلولهای نمونهبرداریشده و تأیید تشخیص نهایی
در پایان
اگر به خدمات درمانی در منزل نیاز دارید، شیراز درمان یکی از مراکز فعال در شیراز است که ویزیت پزشک در منزل و خدمات پرستاری را ارائه میدهد. این خدمات برای سالمندان، بیماران مزمن، افراد ناتوان یا کسانی که امکان مراجعه حضوری ندارند بسیار مناسب میباشد. درمان در منزل باعث کاهش استرس، صرفهجویی در زمان، کاهش خطر عفونت و افزایش آرامش بیمار میشود و امکان دریافت مراقبتهای پزشکی در محیط امن خانه را فراهم میکند.
پرسشهای متداول
آیا خونریزی غیرطبیعی نشانه سرطان رحم است؟
بله، خونریزی غیرطبیعی به ویژه بعد از یائسگی یا بین دورههای قاعدگی میتواند از علام مهم سرطان رحم میباشد. هر نوع خونریزی غیر عادی باید جدی گرفته شود و بعد از بررسی توسط پزشک به سرعت تشخیص داده شود.
درد زیر شکم نشانه سرطان رحم است؟
بله درد زیر شکم یا لگن میتواند یکی از علائم سرطان رحم باشد، اما به تنهایی نشانه قطعی نیست. این درد شاید به صورت مداوم یا همراه با علائم دیگری مانند خونریزی غیر طبیعی، ترشحات غیر عادی یا احساس فشار در لگن ظاهر شود. در صورت تداوم یا همراهی آن با علائم مشکوک مراجعه به پزشک ضروری است.
آیا چاقی باعث سرطان رحم میشود؟
بله چاقی یکی از مهمترین عوامل افزایش دهنده خطر سرطان آندومتر است. در افراد دارای اضافه وزن، میزان هورمون استروژن در بدن افزایش مییابد و این موضوع می تواند باعث رشد غیر طبیعی لایه داخلی رحم و افزایش احتمال ابتلا به سرطان شود.
آیا سرطان رحم ارثی است؟
در بیشتر موارد سرطان رحم ارثی نیست؛ اما در بعضی خانوادهها به خصوص در صورت وجود سندرومهای ژنتیکی مثل سندروم لینچ احتمال ابتلا بالاتر میرود. اگر در خانواده شما مواردی از سرطان رحم، سرطان روده بزرگ، تخمدان یا سرطانهای متعدد وجود داشته باشد، بهتر است با پزشک درباره مشاوره ژنتیک صحبت کنید.
بیوپسی رحم چیست و چه زمانی انجام میشود؟
بیوپسی رحم یعنی برداشتن یک نمونه کوچک از بافت داخلی رحم (آندومتر) و بررسی آن در آزمایشگاه برای تشخیص علت خونریزی یا تغییرات غیر طبیعی است. این کار معمولا در موارد خونریزی غیر طبیعی، خونریزی بعد از یائسگی، ضخیم شدن آندومتر در سونوگرافی یا وجود عوامل خطر انجام میشود.
آیا آزمایش پاپ اسمیر سرطان رحم را نشان میدهد؟
نه پاپ اسمیر معمولا سرطان رحم را نشان نمیدهد. پاپ اسمیر برای غربالگری سرطان دهانه رحم میباشد؛ برای بررسی سرطان بدنه رحم معمولا سونوگرافی واژینال در صورت نیاز بیوپسی آندومتر انجام میگیرد.
