پرتودرمانی و عوارض جانبی آن چیست؟

سکته مغزی و مراقبتهای آن:
06/06/2020
کاردیومیوپاتی چه نوع بیماری است؟
13/06/2020

پرتودرمانی و عوارض جانبی آن چیست؟

عوارض پرتو درمانی

پرتودرمانی روشی برای درمان تومور است که در آن برای نابودی و جلوگیری از انتشار سلولهای مربوطه ، از دز بالای پرتو استفاده میکنند.

پرتودرمانی چگونه اعمال میشود؟
پرتودرمانی گاهی به صورت خارجی (وقتی دستگاه بیرون از بدن سلولهای توموری را هدف بگیرد) انجام میشود و گاهی به صورت داخلی وقتی منبع تشعشع درون بدن در نزدیکی سلولهای توموری قرار بگیرد. از هر دو شکل آن در درمان بیماران استفاده میشود.

پرتودرمانی با تومور چه میکند؟
درمان تومور:از پرتودرمانی جهت معالجه، متوقف یا کند کردن رشد تومور استفاده میکنند .
کاهش علائم:اگر عالج امکانپذیر نباشد، از پرتودرمانی برای کوچك کردن تومورها استفاده میکنند تا فشار را کاهش دهد.
گاهی پرتودرمانی به این شکل، مشکلاتی چون درد را برطرف یا از مشکلاتی چون نابینایی و از دست دادن اختیار روده و مثانه جلوگیری میکند.

چقدرطول میکشدتاپرتودرمانی اثرکند؟
پرتودرمانی سلولهای توموری رابیدرنگ نمیکشد. روزهاوهفته هاطول میکشد تامرگ سلولهای توموری شروع شود.
سپس سلولهای توموری درطول هفته هاوماه هاپس ازپایان پرتودرمانی به تدریج نابود میشوند.

ایا پرتودرمانی درد دارد؟ خیر، پرتودرمانی درد ندارد. اما عوارض جانبیاش درد یا ناراحتی خواهد داشت.

ایا پرتودرمانی برای اطرافیان ضرردارد؟
خیر، پرتودرمانی خارجی کسی را آلوده به رادیواکتیو نمیکند. شما بدون هیچ محدودیتی میتوانید با افراد دیگر، حتی کودکان و نوزادان تماس داشته باشید.

آیا هنگام پرتودرمانی برنامة غذایی خاصی را باید رعایت کرد؟
بدن برای التیام یافتن در طول پرتودرمانی انرژی زیادی صرف میکند. رساندن کالری و پروتئین کافی به بدن برای ثابت نگه داشتن وزن، بسیار اهمیت دارد.
شما فرایند پرتودرمانی را خوب یاد گرفته اید و بخشی از راه را پشت سر گذاشته اید. اکنون روز به روز بدن خود را بهتر میشناسید و میفهمید در چه حالی هستید.
به تغییرات در بدنتان اهمیت دهید و پزشك یا کارشناس رادیوتراپی را در جریان بگذارید اگر:
• دردی دارید که قطع نمیشود .
• غده، برآمدگی، التهاب، بثورات، کبودی یا خونریزی جدید دارید .
• تغییر در اشتها، حال تهوع، استفراغ، اسهال یا یبوست دارید .
• بی دلیل وزنتان کم میشود .
• تب دارید، سرفه میکنید یا صدایتان میگیرد و صاف نمیشود .
• هر علامت دیگری دارید که نگرانتان میکند

پرتودرمانی چیست

عوارض جانبی پرتودرمانی:
پرتودرمانی می توانند مانند سایر درمانها برای بیمار عوارضی داشته باشد، البته این عوارض در همه افراد روی نمی دهد.
خوشبختانه اکثر عوارض گذرا و قابل کنترل هستند.

۱- عفونتها :
• تا حد امکان از رفت و آمد در مکانهای شلوغ پرهیز نمایید.
• با افرادی که عفونتهای تنفسی دارند، تماس نزدیک نداشته باشید.
• علائمی مثل گلودرد، تب، تنگی نفس، تپش قلب و … را فوراً اطلاع دهید.

۲- خستگی بعد از درمان :
• فعالیت خود را محدود نمائید.
• بیشتراوقات خودرا به استراحت بگذرانید.(در صورت نیاز چند استراحت کوتاه روزانه داشته باشید)
• برای انجام کارهای روزمره از افراد خانواده یا دوستانتان کمک بگیرید.

۳- بی اشتهائی :
• دفعات غذاخوردن را زیاد کنید ولی هربار مقدار کمی بخورید.
• ازغذاهائی که مورد دلخواه شماست استفاده کنید.
• اگر غذای جامد میل ندارید یا خوردن آن سخت است، غذای نیم جامد یا مایع (البته پرانرژی) مصرف کنید.
• در مورد مکملهای غذائی با پزشک و کارشناس تغذیه مشورت کنید.
• اگر غذا نخورید، باعث کاهش وزن و مقاومت بدنتان شده و بهبودی به تأخیر می افتد

۴- تهوع :
• از خوردن غذای سنگین در چند ساعت قبل از درمان خودداری کنید.
• موقع تهوع چیزی نخورید. (چند ساعت بعد از آخرین استفراغ مایعات را شروع کنید)
• از مصرف غذاهای خیلی چرب، خیلی شیرین و خیلی شور بپرهیزید.
• اگر غذاهای گرم برایتان تهوع آور است غذاهای سرد میل کنید.
• در مواقعی که تهوع و استفراغ شدید است تاحد امکان بخوابید.

۵- اسهــال :
تا حد امکان از رژیم مایعات استفاده کنید. (آب سیب، چای کمرنگ می تواند مفید باشد)
موادی که باعث تحریک گوارشی می شوند مثل قهوه، لوبیا، کلم و مواد ادویه دار نخورید.

عوارض پوستی منطقه درمان :
• روزی چند دفعه پوستتان را چک کنید.
• از هیچ گونه پودر یا کرم در منطقه درمان استفاده نکنید. (در صورتی که شدت علائم پوستی زیاد باشد باپزشک معالج مشورت کنید)
• لباس نرم راحت و نخی بپوشید.
• تا حد امکان از تابش مستقیم آفتاب بر منطقه درمان بپرهیزید.
• از ضربه زدن، خاراندن، خراشیدن، ماساژ، تراشیدن ناحیه قسمت پرتودرمانی بپرهیزید.
• پوست تحت درمان در معرض هیچ ماده مصنوعی مثل فلزات، الکل، پودر تالک، ضد عرق و عطرها نباشد.
• ناحیه قسمت درمان را در معرض گرمای مستقیم مثل بالشتکهای گرم کننده پتوی برقی، بطری آب داغ، لامپ قرار ندهید.
• ناحیه تحت درمان را در تماس با مواد سرد مثل کیسه یخ قرار ندهید.
• ناحیه تحت درمان را به طور مستقیم زیر جریان آب دوش نبرید.

ریـزش مـو :
• باید دانست فقط موهای منطقه تابش ممکن است دچار ریزش شوند.
• در صورت ناراحتی می توانید از کلاه گیس استفاده کنید.
• استفاده از کلاه یا روسری می تواند راحت تر باشد.
• نگران رویش مجدد مو نباشید.
آیا اثرات پرتودرمانی در بدن باقی می مانند؟
پس از پرتودرمانی خارجی، تابش اشعه در بیماران باقی نمی ماند.
بنابراین نیازی نیست که تماس با اطرافیان محدود شد، و یا مراقبت خاصی اعمال شود.